 Yaralanmalarda İlkyardım
Keskin, küt, penetre edici (delici) travmalar sonucunda oluşan ve acil tıbbi müdahale gerektiren durumlardır. Kesici alet ve materyallerle yaralanmalar, trafik kazaları, kavga sonucu ısırılma, yabancı cisim batmaları, yüksekten düşme sonucu yaralanmalar sık karşılaştığımız durumlardır.
Ciddi kazalar ve yaralanmalar sonrasındaki ilk dakikalarda yapılacak ilkyardım uygulamaları hayati öneme sahiptir. Altın dakikalar olarak bilinen bu süre içinde yapılan ilkyardım uygulamaları amaca yönelik belli prosedürler dahilinde olmalıdır.
1. Öncelikle olay yerinin güvenliği alınmalı ve kargaşa önlenmelidir. İlkyardımı yapacak kişinin ve çevresinde yardımcı olacak kişilerin panik yapmaması ve mümkün olduğunca sakin, soğukkanlı olması durumun kontrolü için son derece önemlidir. Bilgili ve olaylara hakim olmanız çok sesliliği ve bilinçsiz uygulama yapacak insanları engeller.
2. Yaralı dostumuzun güvenliğini sağlarken ağrı ve olayın şokundan dolayı sizleri istemeden yaralayabileceğini unutmayın ve yaklaşımınızı ona göre yapın. Burun bölgesinde soluk alıp vermesine engel olacak bir yaralanma yoksa ağzını uygun bir şekilde bağlayıp güvenli düz bir yete yatırın.
Kedilerde ve kısa burunlu köpeklerde ağız bağlama imkanı olmadığı için eldiven veya örtü kullanmak avantajlı olacaktır.
3. Otorite ve güvenlik sağlandıktan sonra zaman kaybetmeden hasta veya yaralının durumunun tespiti yapılmalıdır. Bu sırada veteriner hekiminizle bağlantı kurup yaralının durumuyla ilgili tespitlerinizi bildirmeniz ve direktifleri doğrultusunda hareket etmeniz ilkyardım sonrası acil tıbbi tedavi hazırlıkları açısından da çok önemlidir.
Durum tespiti sırasında yapılacaklar sırasıyla şu şekilde olmalıdır;
- Bilincin kontrolü yapılmalı
- Dostumuzun yaşamsal belirtileri sürekli kontrol edilmeli
- Yaralanma şekli ve yaranın yeri değerlendirilerek durumun ciddiyeti belirlenir.
- Solunumun durması halinde suni solunum ve kalbin durması halinde kalp masajı yapılmalıdır.
- Kanama varsa tampon ve sargı uygulamasıyla kontrol altına alınmalı
- Yaranın çevresi temizlenmeli ve enfekte olmaması için pansumanı yapılarak gazlı bezle kapatılmalıdır.
- Batın veya göğüs bölgesinde delici bir cisimle yaralanmalarda eğer cisim hala orada ise kesinlikle dokunulmadan en kısa sürede veteriner hekime götürülmelidir.
- Travma şekline göre doğru pozisyonda ve sabitlenerek taşınmasına dikkat edilmelidir. Yanlış pozisyonda taşımak veya taşıma sırasındaki ani pozisyon değişiklikleri sonucu yaralı dostumuz daha fazla zarar görebilir.
Kırık tespit edildiğinde yapılacak ilkyardım:
Genellikle küt travmalar sonucunda iskelet sistemini oluşturan kemiklerin bütünlüğünün bozulduğu durumlardır. Bulunduğu bölgeye, açık veya kapalı kırık şekline göre ilkyardım yaklaşımı farklı olabilmektedir. Açık kırıklarda kemiğin bir kısmı vücudun dış yüzeyini oluşturan derinin bütünlüğün bozarak dışarı çıkmıştır. Bu durumda enfeksiyon ve kanama riski ciddi problemler oluşturabilir. Kapalı kırıkta ise kemiklerin bütünlüğü bozulurken deri bütünlüğünü korumaktadır. Her iki durumda da kırık uçları çevre sinir ve damarlara zarar verebilir.
- Kafa, boyun ve omurga travmalarında dostumuz kesinlikle hareket ettirilmemelidir.
- Kırık şüphesi olan kol ve bacaklar hareket ettirilmeden, kırık olduğu belirlenen bölgenin alt ve üst eklemlerini içine alacak şekilde atelle (plastik, boru, tahta, karton gibi sert malzemeler) tespit edilmelidir.
- Açık kırıklar tespit edilmeden önce yaranın çevresi temizlenmeli ve enfekte olmaması için pansumanı yapılarak gazlı bezle kapatılmalıdır.
- Kırık bölgesine ve şekline göre hastanın doğru pozisyonda ve sabitlenerek taşınmasına dikkat edilmelidir. "Gerçek mi?" "Gerçek mi?" Şimdiye kadar duyduğum en deli, en yürek titreten, en gönül karıştıran kahkasını koyuverdi Şeytan. "Ey insanoğlu sen, her akşam şu dua ile yat en iyisi 'Yar bana bir rüya', ve her sabah yine aynı dua ile uyan" FELEK SANA "HAYAT" DİYE EKŞİ BİR LİMON UZATTIYSA, SEN ÜSTÜNE TEKİLA VE TUZ İSTE... |